Δημήτρης Κουρέτας: Δεν ασκούμε παραδοσιακή πολιτική, αλλά διοίκηση βάσει δεδομένων – Η δεύτερη θητεία είναι χρονική αναγκαιότητα για τη Θεσσαλία

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στη δημοσιογράφο Έφη Τρίμμη, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, αναλύει το στρατηγικό πλάνο για την ολική ανασυγκρότηση της περιοχής. Ο διακεκριμένος Καθηγητής Βιοχημείας εξηγεί πώς μεταφέρει τη μεθοδολογία του εργαστηρίου στο πεδίο της διοίκησης, παρουσιάζει το «μοντέλο ανθεκτικότητας» που εφαρμόζει και ξεκαθαρίζει τη θέση του για τα μεγάλα έργα, τον Αχελώο και τη θωράκιση του πρωτογενούς τομέα. Παράλληλα, μιλά για το προσωπικό του αποτύπωμα και εξηγεί στην Έφη Τρίμμη γιατί ο σχεδιασμός για τη «Θεσσαλία του 2030» απαιτεί ορίζοντα πέραν της πρώτης θητείας, θέτοντας ως προτεραιότητα την επιστημονική γνώση και τη διαφάνεια.

Κύριε Περιφερειάρχη, συμπληρώσατε ήδη ένα σημαντικό διάστημα στο τιμόνι της Περιφέρειας. Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε μέχρι σήμερα και ποιο είναι το όραμά σας για τη “Θεσσαλία του αύριο”;

Καταρχήν, επειδή αναφέρεστε στο χρονικό διάστημα που είμαστε στη διοίκηση πρέπει να σας θυμίσω ότι στη διοίκηση της Περιφέρειας είμαστε δύο χρόνια, σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, γεγονός κοινά αποδεκτό. Παρά ταύτα, ήδη το έργο μας είναι πλέον ορατό στους Θεσσαλούς συμπολίτες μας. Τώρα, αναφορικά με το όραμά μας για τη Θεσσαλία, αυτό συνοψίζεται στο δίπτυχο, ανθεκτικότητα και ολική ανασυγκρότηση της περιφέρειας. Κεντρικός μας στόχος είναι η μετατροπή της Θεσσαλίας σε μια περιφέρεια – πρότυπο, με έμφαση στην ασφάλεια των πολιτών και την οικονομική ανάπτυξη.

Στον τομέα υποδομών: Αντιπλημμυρική Προστασία: Εφαρμογή ολοκληρωμένου master plan για τη θωράκιση της περιοχής.

Στα λεγόμενα στρατηγικά έργα: Ολοκληρώνουμε τα εμβληματικά έργα, όπως το φράγμα Ληθαίου της Νέας Ζωής στην περιοχή της Καλαμπάκας, για την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής και τέλος στην ολοκλήρωση του Σχεδίου Αντοχής, το οποίο περιλαμβάνει την μετάβαση από τη διαχείριση κρίσεων σε ένα μόνιμο μοντέλο ανθεκτικότητας σε όλους τους τομείς. Γεγονός που υλοποιούμε ήδη σε μείζονα βαθμό.

Τώρα, στο άλλο σκέλος, που αφορά στην ανάπτυξη, αυτή  βασίζεται σε συγκεκριμένους άξονες: Το αγροδιατροφικό σύμπλεγμα: Ο πρωτογενής τομέας είναι η βάση της τοπικής οικονομίας. Ο δημιουργικός τουρισμός: Πρόκειται για τη σύνδεση του τουρισμού με τον πολιτισμό και τα τοπικά προϊόντα. Στον βιομηχανικό τομέα: Εστιάζουμε στον κλάδο του μετάλλου και των δομικών υλικών. Στον τομέα της καθημερινότητας: περνάμε από τον σχεδιασμό στην άμεση βελτίωση της καθημερινότητας. Επίσης, η υποστήριξη των δομών στον τομέα της εκπαίδευσης και τέλος η διαφάνεια με τακτικό απολογισμό πεπραγμένων για την ενημέρωση των πολιτών.

Αν και ένα σημαντικό μέρος των αποζημιώσεων από τις καταστροφές του “Daniel” και του “Elias” έχει ήδη καταβληθεί, υπάρχει ακόμη έντονη αγωνία στους πολίτες για την ολοκλήρωση των πληρωμών και κυρίως για τα μεγάλα έργα μόνιμης αποκατάστασης. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για τη θωράκιση της περιοχής και τι απαντάτε σε όσους φοβούνται ότι η Θεσσαλία θα “ξεχαστεί” από την κεντρική εξουσία;

Με την ως τώρα στάση μας έχουμε αποδείξει ότι ως Περιφερειακή αρχή, βρισκόμαστε πάντα στο πλευρό των πολιτών και ειδικά των πληγέντων από τις θεομηνίες. Σχετικά με τις αποζημιώσεις του φυτικού κεφαλαίου πιέζουμε τον ΕΛΓΑ για επίσπευση των πληρωμών. Σε ότι μας αφορά για την αποζημίωση του εξοπλισμού σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιχειρήσεις όλοι έχουν λάβει το 86% ως προκαταβολή και αρκετοί το υπόλοιπο 14%. Να σας θυμίσω ότι έχω ζητήσει την άμεση επανεξέταση όλων των αιτήσεων παραγωγών που αποκλείστηκαν λόγω τεχνικών ή διαδικαστικών σφαλμάτων, ιδιαίτερα για ζημιές από φερτά υλικά. Παράλληλα πήρε το «πράσινο φως» το ειδικό πρόγραμμα για την απασχόληση 2.180 ανέργων σε Δήμους της Θεσσαλίας για 8 μήνες, ως μέτρο στήριξης των πληγεισών περιοχών.   Αναφορικά με τα μεγάλα έργα, μόλις πρόσφατα η Περιφέρεια από κοινού με τους φορείς ζητάμε μέσω επιστολής από την κυβέρνηση την επίσπευση της έναρξης των εργασιών για τα λεγόμενα μεγάλα έργα. Σε ότι έχει να κάνει με το δικό μας τμήμα ευθύνης, αυτή τη χρονιά ολοκληρώνουμε τις παρεμβάσεις και τα έργα για τη θωράκιση της περιοχής. Για παράδειγμα, γνωρίζετε προφανώς την εξέλιξη των εργασιών στην περιοχή της Χρυσομηλιάς, που είναι στην περιοχή σας.

Το ζήτημα του νερού παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για τον κάμπο. Ποια είναι η τελική θέση της Περιφέρειας σχετικά με τα σχέδια ανασυγκρότησης που έχουν κατατεθεί και πώς θα διασφαλιστεί ότι οι αγρότες μας δεν θα αναγκαστούν σε βίαιη αλλαγή των καλλιεργειών τους;

Αρχικά πρέπει να θυμίσω ότι η θέση μας για το νερό στη Θεσσαλία επικεντρώνεται στην ορθολογική διαχείριση και τη διασφάλιση της επάρκειας μέσω υποδομών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της λειψυδρίας και να προστατευτεί η παραγωγή. Το πρόβλημα έγκειται στη «ζήτηση» νερού (κυρίως λόγω αρδεύσεων) και στην περιορισμένη «προσφορά» από τους λίγους ταμιευτήρες, από ποτάμια και από υπόγειους υδροφορείς. Χωρίς νερό δεν μπορεί να υπάρξει αγροτική παραγωγή και χωρίς αγροτική παραγωγή δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για τη Θεσσαλία, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Σε λίγο θα ξεκινήσει η αρδευτική περίοδος, με τους αγρότες μας να μην έχουν συνέλθει ακόμη από τις καταστροφικές συνέπειες των θεομηνιών, παρότι ως Περιφέρεια κάναμε ότι είναι ανθρωπίνως δυνατό για έργα αποκατάστασης σχεδόν σε όλες τις περιοχές που επλήγησαν. Όλες οι ενδείξεις και τα υδρολογικά στοιχεία που διαθέτουμε, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι και η φετινή αρδευτική χρονιά δεν θα είναι εύκολη. Πρέπει να υπάρχει σοβαρός προγραμματισμός, συνεργασία και τήρηση των αποφάσεων που έχουν ληφθεί, από όλους τους εμπλεκόμενους στην διαχείριση του νερού και από όλους τους αρδευτές, κατά μήκος του Πηνειού. Το επόμενο διάστημα όλοι μας, υπηρεσίες, φορείς, διαχειριστές και χρήστες νερού θα πρέπει να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα και να είμαστε σε ετοιμότητα  για τα πιθανά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε, ιδιαίτερα μάλιστα αν υπάρξει ανομβρία και δεν μεσολαβήσουν διαστήματα με βροχοπτώσεις που θα αμβλύνουν τις ανάγκες για αρδευτικό νερό.

Τι σημαίνουν όλα αυτά: Πρέπει να γίνει άμεσα η επανέναρξη των ημιτελών έργων (π.χ. φράγμα Μουζακίου) για τη μεταφορά 250 εκατ. κ.μ. νερού από τον άνω ρου του Αχελώου στη Θεσσαλία. Προτεραιότητα στην κατασκευή φραγμάτων (π.χ. Νεοχωρίτη, Δελερίων) και έργων ορεινής υδρονομίας για τη συγκράτηση των υδάτων στις ορεινές περιοχές. Ολοκληρωμένα Master Plans: Χρηματοδότηση σχεδίων διαχείρισης για Δήμους και ΔΕΥΑ για την εξασφάλιση πόσιμου και ποιοτικού νερού. Χωρίς άμεσα έργα, ο Θεσσαλικός κάμπος κινδυνεύει με ερημοποίηση, επηρεάζοντας το μέλλον της αγροτικής παραγωγής. Άμεσα, η υλοποίηση από την κυβέρνηση των αντιπλημμυρικών και υδατικών έργων που έχει υποσχεθεί.

Είστε ένας διακεκριμένος Καθηγητής Βιοχημείας με πλούσιο ερευνητικό έργο. Πώς η επιστημονική σας ιδιότητα και η αναλυτική σας σκέψη σας βοηθούν στη λήψη αποφάσεων για την Περιφέρεια Θεσσαλίας, ειδικά σε κρίσιμα θέματα όπως η διαχείριση των υδάτων και η κλιματική αλλαγή;

Ευχαριστώ για την ερώτηση καταρχήν. Εμείς ως διοίκηση δεν βαδίζουμε στο γνωστό παραδοσιακό μοντέλο πολιτικής διαχείρισης. Έχουμε βασικό δείκτη την ανάλυση δεδομένων. Για παράδειγμα, στη διαχείριση υδάτων βασιζόμαστε στα υδρολογικά μοντέλα των Master Plans, αναλύοντας σενάρια για το πώς θα συμπεριφερθούν τα ποτάμια σε ακραία φαινόμενα.

Με οδηγό αυτό, αντί για αποσπασματικά αναχώματα, προκρίνουμε τη συνολική «θωράκιση» του οικοσυστήματος, κατανοώντας ότι η κλιματική αλλαγή απαιτεί επανασχεδιασμό της παραγωγικής βάσης και όχι απλές επιδιορθώσεις. Επίσης, η αναλυτική σκέψη μεταφέρει τη μεθοδολογία του εργαστηρίου στο πεδίο. Τι σημαίνει αυτό;

Πρώτα η διάγνωση: Ακριβής προσδιορισμός του προβλήματος (π.χ. γιατί πλημμύρισε η τάδε περιοχή;). Δεύτερον, εφαρμόζονται

καινοτόμες λύσεις σε μικρή κλίμακα πριν τη γενίκευση. Και τρίτον επαληθεύουμε, με τον απολογισμό για το αν η παρέμβαση απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Για παράδειγμα: μιλάμε για επαναλειτουργία των έργων του Αχελώου και των φραγμάτων ορεινής υδρονομίας. Δεν είμαστε εικονικοί ούτε μιλάνε γενικώς και αορίστως. Βασιζόμαστε στον υδατικό ισολογισμό της Θεσσαλίας που έχει τεράστιο έλλειμμα. Με αυτό τον τρόπο έχουμε ισοσκελισμό. Επίσης, ένα άλλο καινοτόμο εργαλείο που χρησιμοποιείται για πρώτη φορά είναι το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής στη Θεσσαλία. Αποτελεί δική μας πρωτοβουλία. Με αυτό το μέσο, η Περιφέρεια διαθέτει δικά της επιστημονικά εργαλεία πρόβλεψης και δεν περιμένει παθητικά τις εξελίξεις. Ήδη έχουμε θεαματικά θετικά αποτελέσματα από τη χρήση αυτού του εργαλείου από τον χειμώνα που μας πέρασε.

Αν θέλουμε να κάνουμε μια ανακεφαλαίωση ή να εξάγουμε συμπέρασμα το πώς λειτουργεί η Περιφέρεια, λέμε το εξής:  λειτουργεί με λιγότερο γραφειοκρατία και με έμφαση στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα.

Έχετε μιλήσει επανειλημμένα για την αξία των τοπικών προϊόντων και τη σύνδεσή τους με την υγεία. Πώς μπορεί η Περιφέρεια να βοηθήσει τους παραγωγούς των Μετεώρων και της Θεσσαλίας να “πιστοποιήσουν” την ποιότητα των προϊόντων τους, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικά στη διεθνή αγορά;

Ως περιφερειακή αρχή, προωθούμε ένα συγκεκριμένο μοντέλο για το ζήτημα στο οποίο αναφέρεστε. Περνάμε από την απλή “ποσότητα” στην επιστημονικά αποδεδειγμένη “ποιότητα”. Για τους παραγωγούς των Μετεώρων η βοήθεια εστιάζεται στους εξής άξονες: Γίνεται πιστοποίηση μέσω της Επιστήμης (Health Claims)

Αντί για γενικούς χαρακτηρισμούς, λέμε στους παραγωγούς να πιστοποιήσουν ότι τα προϊόντα τους προάγουν την υγεία. Πως μπορεί να γίνει αυτό; Πρωτίστως, αναλύσεις με χρήση εξειδικευμένων εργαστηρίων, όπως αυτά του Πανεπιστημίου της περιοχής μας. Για παράδειγμα να αποδειχθεί η υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες (ελαιόλαδο) ή αντιοξειδωτικά (βότανα, μέλι). Αυτά τα προϊόντα, με ετικέτα για την Υγεία πωλούνται σε πολύ υψηλότερες τιμές στο εξωτερικό. Και ειδικά για τα Μετέωρα, η σύνδεση του ονόματος με την παγκόσμια αναγνωρισιμότητα του μνημείου προσφέρει τεράστια υπεραξία. Η Περιφέρεια λοιπόν, λειτουργεί ως “ομπρέλα”, οργανώνοντας τη συμμετοχή μικρών παραγωγών σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις (π.χ. Anuga, Sial), όπου το κόστος για έναν μεμονωμένο παραγωγό θα ήταν απαγορευτικό.

Τα παραπάνω, όταν τα συνδέουμε με τον τουρισμό τότε, ο ξένος που επισκέπτεται τα Μετέωρα γίνεται “πρεσβευτής” των προϊόντων της περιοχής. Για παράδειγμα, να σας αναφέρω ορισμένα προϊόντα: κρασί, τρούφα, μέλι, όσπρια, τα οποία οφείλουν να βρίσκονται στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια της περιοχής. Παράλληλα, η χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ για τη δημιουργία υποδομών υποδοχής επισκεπτών σε οινοποιεία και τυροκομεία, ώστε η πιστοποίηση της ποιότητας να γίνεται βιωματικά.

Πολλοί σας χαρακτηρίζουν ως ένα πρόσωπο που θα μπορούσε να παίξει ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή στο μέλλον. Ποιες είναι οι δικές σας βλέψεις πέρα από την Περιφέρεια;

Κοιτάξτε, εμπλέκομαι στα θέματα της Αυτοδιοίκησης σχεδόν δύο δεκαετίες με τον ένα με τον άλλο τρόπο. Ζω και εργάζομαι

εδώ πολλά χρόνια. Σημαίνει ότι αυτός ο τόπος είναι για μένα πολύ σημαντικός. Έτσι, από την αρχή που αποφάσισα να ασχοληθώ με τα κοινά, η στόχευσή μου ήταν και είναι, να μπορέσω με τους συνεργάτες και με όλους όσοι προσφέρουν βοήθεια, να σηκώσουμε ψηλά αυτόν τον ευλογημένο τόπο της Θεσσαλίας. Το οφείλω. Διότι ως άνθρωπος όταν παίρνω ένα, επιστρέφω δέκα. Και αυτός ο τόπος μου έδωσε. Το διακύβευμα λοιπόν ήταν και είναι πολύ μεγάλο. Απαιτεί, χρόνο, δουλειά, αφοσίωση και μεθοδικότητα για την επίτευξη αυτού του στόχου. Υπό αυτή την έννοια, η μόνη μου έννοια, στο πλαίσιο που έχετε θέσει την ερώτηση, είναι η ολοκλήρωση του σχεδίου για τη Θεσσαλία. Αυτό και μόνο με απασχολεί.

Όταν ολοκληρωθεί η θητεία σας, ποιο είναι το ένα πράγμα που θα θέλατε να θυμούνται οι Θεσσαλοί από εσάς; Τι θα θέλατε να είναι το “αποτύπωμα” του Δημήτρη Κουρέτα στον τόπο;

Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε τη διοίκηση της Περιφέρειας, διαρκής στόχος μας ήταν και εξακολουθεί να είναι, να μετατρέψουμε τη Θεσσαλία από μια «πληγωμένη» περιοχή σε μια μοντέρνα, ανθεκτική περιφέρεια που θα βασίζεται στην επιστημονική γνώση και τη διαφάνεια. Ήδη, βρισκόμαστε σε πολύ καλό δρόμο, από άποψης αποτελεσμάτων και διαβεβαιώνω στους συμπολίτες μας της Θεσσαλίας ότι θα πράξουμε στο ακέραιο ότι έχουμε υποσχεθεί. Καταλαβαίνετε πιστεύω ότι θα χρειαστούμε μια ακόμη θητεία για να ολοκληρώσουμε πλήρως το σχεδιασμό μας. Και αυτό το αναφέρω ως ζήτημα χρονικής αναγκαιότητας και όχι για άλλους λόγους. Εκ των πραγμάτων μας είναι απαραίτητη η δεύτερη θητεία, για την υλοποίηση του σχεδίου μας και κατόπιν να γίνει ο τελικός απολογισμός. Και εκεί να κριθούμε συνολικά.

Ως προς το αποτύπωμα, όπως το έχετε θέσει, ενσωματώνεται στο τρίπτυχο: Ανθεκτικότητα – Εξωστρέφεια – Κοινωνική Διάχυση.

Στο πρώτο σκέλος, η θωράκιση της Θεσσαλίας μετά τον Daniel αποτέλεσε την απόλυτη προτεραιότητα. Υλοποιήθηκαν αντιπλημμυρικά έργα ύψους 116-117 εκατ. ευρώ για τον καθαρισμό ποταμών και τη δημιουργία αναχωμάτων. Φέτος έχουν δρομολογηθεί και υλοποιούνται 30 νέα έργα προϋπολογισμού 39 εκατ. ευρώ. Επίσης, παραδόθηκε το σημαντικό φράγμα της Νέας Ζωής ενώ έχουμε προωθήσει τα φράγματα Μουζακίου και Πύλης για τη διαχείριση υδάτων. Στο οδικό δίκτυο, πραγματοποιήθηκε αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών, όπως η νέα γέφυρα Ξηριά στον Αλμυρό και ο οδικός άξονας Γρεβενά – Καλαμπάκα.

Αναφορικά με τον πρωτογενή τομέα και την καινοτομία, πρωτίστως δώσαμε έμφαση στην τεχνολογία και την προστιθέμενη αξία των προϊόντων. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, δημιουργήσαμε κτηνιατρικό Εργαστήριο ελέγχου DNA στη Θεσσαλία, το οποίο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της ευλογιάς.

Να θυμίσω ότι, αν δεν υπήρχε αυτό, δεν θα μπορούσαν οι κτηνοτρόφοι να πουλήσουν αρνιά το Πάσχα, διότι έπρεπε να ελεγχθούν. Επίσης, η στόχευσή μας είναι τα προϊόντα «υψηλής υγείας» (Health Claims) ενώ ενισχύσαμε τις εξαγωγές μέσω συνεργασιών (π.χ. με το Μαρόκο) και προώθηση των θεσσαλικών αποσταγμάτων.

Αναφορικά με τον τομέα Υγείας, ενισχύσαμε με επενδύσεις την Πρωτοβάθμια Φροντίδα, όπως η προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού στα Νοσοκομεία. Στον Πολιτισμό, έχουμε μεγάλα έργα εν εξελίξει ή έργα που ολοκληρώθηκαν, όπως το Μουσείο της Αργούς (Βόλος), το Μουσείο Τρικάλων και η ανάδειξη του Αρχαίου Θεάτρου Λάρισας. Και βεβαίως, στον τομέα του τουρισμού, εκπονήσαμε προγράμματα ύψους 27,8 εκατ. ευρώ για εναλλακτικές μορφές τουρισμού και 10 νέες πολιτιστικές διαδρομές.

Αυτά σε γενικές γραμμές μπορούν να χαρακτηριστούν, όπως προαναφέρατε ως «αποτύπωμα» της μέχρι τώρα θητείας μας. Δεν μας αρκούν όμως. Θέλουμε να φτάσουμε πολύ ψηλά τη Θεσσαλία, εκεί που ανήκει. Και θα το πετύχουμε!

Κλείνοντας, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, κ. Δημήτρη Κουρέτα, για τον χρόνο που μας διέθεσε και για την ειλικρινή, ουσιαστική συζήτηση. Η ανάλυσή του για το μέλλον της περιοχής και η προσήλωσή του στο όραμα μιας ανθεκτικής Θεσσαλίας, προσφέρουν πολύτιμα συμπεράσματα για το τι να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια