Δρ. Μαρία Καναρά: «Ο φόβος για τον καρκίνο του μαστού δεν εμποδίζει την αρρώστια, στερεί μόνο τον πολύτιμο χρόνο»
Για δεκαετίες, ο καρκίνος του μαστού θεωρούνταν μια νόσος που αφορούσε κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες. Σήμερα, τα δεδομένα αλλάζουν παγκοσμίως και οι στατιστικές “χτυπούν” καμπανάκι για τις γυναίκες κάτω των 50, των 40, ακόμα και των 30 ετών. Τι συμβαίνει στο σώμα μας, στο περιβάλλον μας και ποιες καθημερινές μας συνήθειες αποτελούν “πολλαπλά χτυπήματα” για τον οργανισμό μας;
Στη συζήτηση που ακολουθεί, η Δρ. Καναρά αναλύει την ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων στις γυναίκες κάτω των 40 ετών και εξηγεί πώς ο σύγχρονος τρόπος ζωής επηρεάζει την υγεία μας. Μας παρουσιάζει τα νέα δεδομένα για την πρόληψη, τη δυνατότητα προστασίας της γονιμότητας και στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η γνώση είναι το μόνο πραγματικό αντίδοτο στον φόβο.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται παγκοσμίως μια αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών. Πού οφείλεται αυτή η “μετατόπιση” προς τις νεότερες ηλικίες;
Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα. Το πρόβλημα αυτό, που πράγματι υπάρχει, δημιουργείται από ένα συνδυασμό παραγόντων: κακές συνθήκες καθημερινότητας(έλλειψη σωματικής άσκησης, διατροφή φτωχή σε βιταμίνες με πολλά trans λιπαρά, κάπνισμα) και εχθρικού πια για τον άνθρωπο περιβάλλοντος. Επίσης αρνητικό ρόλο παίζουν οι ορμόνες: κατάχρηση εξωσωματικών γονιμοποιήσεων, πρώιμη έναρξη περιόδου, καθυστερημένη εμμηνόπαυση, ηλικία τεκνοποίησης μετά τα 40 έτη.
Κυρία Καναρά, βλέπετε στο ιατρείο σας στα Τρίκαλα γυναίκες κάτω των 40 ή ακόμα και κάτω των 30 ετών να διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού; Είναι πλέον μια τάση που ανησυχεί την ιατρική κοινότητα;
Η αύξηση των περιστατικών καρκίνου του μαστού στην δεκαετία 30-40 ετών προβληματίζει την ιατρική κοινότητα-όπως και η αύξηση γενικά του καρκίνου του μαστού σε όλες τις ηλικίες. Από την άλλη πλευρά όμως, έχει αυξηθεί κατακόρυφα το ποσοστό θεραπείας, που σε πρώιμη διάγνωση ξεπερνά το 90%, με σύγχρονη προσθήκη πολύ δυνατών φαρμάκων, μια εξέλιξη που μας κάνει πολύ αισιόδοξους για την θεραπεία του καρκίνου.
Συχνά ακούμε για την “κακή ζωή”. Πόσο ευθύνεται η επεξεργασμένη διατροφή, το έντονο στρες και η καθιστική ζωή των νέων σήμερα σε σχέση με την κληρονομικότητα;
Οι κακές συνθήκες διαβίωσης, όπως ανέφερα και παραπάνω, ευθύνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό για την ανάπτυξη πολλών μορφών καρκίνου και ειδικά στον μαστό. Η αύξηση του σωματικού λίπους με κακή διατροφή και έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, ενοχοποιείται ιδιαίτερα. Ο καρκίνος ξέρουμε σήμερα ότι δεν δημιουργείται σε μια μέρα. Απαιτούνται «πολλαπλά χτυπήματα» με συσσώρευση αρνητικών παραγόντων. Η κληρονομικότητα από μόνη της είναι η μία αιτία πάνω στην οποία πρέπει να προστεθούν και άλλες για να μεταλλαχθούν τα φυσιολογικά κύτταρα σε καρκινικά.
Αν η επίσημη οδηγία για μαστογραφία είναι τα 40 έτη, τι πρέπει να κάνει μια κοπέλα 25 ετών; Ποιο είναι το πρωτόκολλο πρόληψης για τις νεότερες γυναίκες;
Δεν υπάρχει μόνο ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο πρόληψης. Εξατομικεύεται για κάθε γυναίκα ανάλογα με το ατομικό της ιστορικό γι αυτό και συστήνεται η παρακολούθηση να γίνεται σε Ιατρείο Μαστού από εξειδικευμένο χειρουργό μαστού. Δύο πολύ γενικές οδηγίες είναι ένα υπερηχογράφημα μαστού μία φορά το χρόνο μετά τα 25 έτη και μια μαστογραφία μια φορά το χρόνο μετά τα 40 έτη. Δεν είναι όμως αρκετές για όλες τις περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει κληρονομικότητα.
Ποια είναι τα “ύποπτα” σημάδια που μια νέα γυναίκα μπορεί να αγνοήσει, θεωρώντας ότι είναι πολύ μικρή για να της συμβεί κάτι κακό;
Όταν φτάνει ο καρκίνος του μαστού να δώσει συμπτωματολογία, έχει ήδη περάσει το πρώτο ιδανικό στάδιο διάγνωσης. Θα έλεγα ότι πρέπει να ακολουθεί τον αλγόριθμο πρόληψης σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού της και όχι να πανικοβάλλεται
Αν θα έπρεπε κάθε γυναίκα να υιοθετήσει μία και μόνο συνήθεια από αύριο το πρωί για να προστατεύσει τον εαυτό της, ποια θα ήταν αυτή;
Να φροντίζει τον εαυτό της με υγιεινή διατροφή και άσκηση και να οργανώνει τις προληπτικές της εξετάσεις.
Μια διάγνωση σε νεαρή ηλικία φέρνει συχνά τον φόβο για τη μελλοντική μητρότητα. Υπάρχουν πλέον τρόποι να προστατευθεί η γονιμότητα μιας γυναίκας πριν ξεκινήσει τις θεραπείες;
Και βέβαια υπάρχει και δίνεται ιδιαίτερο βάρος σε αυτό. Η γονιμότητα προστατεύεται και η γυναίκα μετά τις θεραπείες μπορεί να συνεχίσει την ζωή της.
Τι λέτε σε μια κοπέλα που σας λέει “φοβάμαι να εξεταστώ γιατί δεν θέλω να ξέρω”;
Θα της έλεγα ότι το αντίδοτο του φόβου είναι η γνώση και ότι η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.
Στην εποχή του TikTok και του Instagram, υπάρχει πολλή πληροφορία αλλά και πολλή παραπληροφόρηση. Ποιον ρόλο παίζουν τα social media στην ευαισθητοποίηση των νέων για τον Καρκίνο του Μαστού;
Η ύπαρξη ευαισθητοποίησης είναι σίγουρα και σημαντική και επιθυμητή. Όμως, η αποτελεσματική πρόληψη και θεραπεία απαιτεί γνώση και είναι δουλειά των ειδικών. Να αξιοποιούμε τα ερεθίσματα, αλλά στις ιατρικές διαδικασίες να ακούμε τον γιατρό μας και να αποφεύγουμε την ανεύθυνη παραπληροφόρηση.
Ευχαριστούμε θερμά τη Δρ. Μαρία Καναρά για τον πολύτιμο χρόνο της, για το σπουδαίο επιστημονικό και κοινωνικό έργο που επιτελεί στο Τμήμα Μαστού του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων. Η παρουσία της αποτελεί εγγύηση και στήριγμα για κάθε γυναίκα της περιοχής μας που έρχεται αντιμέτωπη με τη νόσο.
